Go to Top

Sorular ve Cevaplar

Turkuaz Kart almak isteyen yabancıların aklındaki sorular ve cevaplarının yeraldığı bu bölümde; yabancının aile fertlerinin durumlarından, kart harç ücretine kadar pek çok soruyu burada soru-cevap şeklinde açıklamaya çalışacağız.

Burada yazılı olmayan sorularınızı aşağıdaki yorum kısmından yazarak bizlere iletebilirsiniz. Elimizden geldiğince cevaplamaya çalışacağız.

Turkuaz Kart Nasıl Alınır?

Ülkemizdeki yabancıların öncelikle kart başvurusu için aranan şartları taşıması zorunludur. Bu şartlar Bakanlık tarafından çıkarılacak Yönetmelik ile belirlenecektir. Ayrıca Bakanlık tarafından başvuru sırasında istenen bilgi ve belgelerin hazırlanarak ÇSGB’ye başvuru yapılması gerekmektedir. Akabinde “Uluslararası İşgücü Politikası Danışma Kurulu” önerileri ve Bakanlıkça belirlenen usul ve esaslara göre başvurusu uygun görülen yabancılara Turkuaz Kart verilecektir. Bu hak; ilk üç (3) yılı geçiş süresi olmak kaydıyla verilecektir. 

Turkuaz Kart Sahibi Yabancıların Ailesinin Durumu

Kanunun 13. maddesinin 3 bendine göre; Turkuaz Kart sahibi yabancının, mevzuat hükümlerine göre eş ve bakmakla yükümlü olduğu çocuklarına Turkuaz Kart sahibi yakını olduğunu gösteren ve ikamet izni yerine geçen belge verilir. Diğer bir deyişle Turkuaz sahibi yabancının eşi ve çocukları da Türkiye ikamet etme hakkına sahip olacaklardır. 

Turkuaz Kartın Amaçı Nedir?

Bu kart sistemi ile ülkemize uluslararası doğrudan yabancı yatırımın çekilmesi ve var olan yatırımın artırılması amaçlanmaktadır. Türkiye’ye belli bir miktarda (bu rakam daha sonra belirlenecek) yatırım yapan yabancı yarımcılara başvurmaları halinde Turkuaz Kart verilecektir. Ayrıca bu sistemin gelmesi ile birlikte; (*) Yabancıların kayıt dışı çalışmalarının önlenmesi, (*) yerli-yabancı işgücü dengesi kurularak nitelikli yabancı işgücünden de yararlanılması amaçlanmaktadır. 6735 sayılı Kanunun 1. maddesinde bu hususlar açıkca zikredikmektedir. Madde metni şu şekildedir;

Madde 1: Bu Kanunun amacı; uluslararası işgücüne ilişkin politikaların belirlenmesi, uygulanması, izlenmesi ile yabancılara verilecek çalışma izni ve çalışma izni muafiyetlerine dair iş ve işlemlerde izlenecek usul ve esasları ….. düzenlemektir.

Turkuaz Kart Harç Ücreti Ne Kadardır?

Çalışma izni belgesi harçlarının tespitine, karşılıklılık ilkesi esası göz önünde tutularak Dışişleri Bakanlığı yetkilidir. Çalışma izni muafiyeti geçerlilik süresi üç aydan kısa düzenlenen yabancılar ile Turkuaz Kart sahibi yabancılar ve bunların yabancı eşi, kendisinin ve eşinin ergin olmayan veya bağımlı yabancı çocuğundan harç alınmaz. (md 35/ ğ)

Turkuaz Kart Bir Çeşit Green Card Mıdır?

Özellikle ABD’nin çok iyi bilinen ve her yıl çekilişlere konu olan “Green Card” ile Turkuaz Kart arasında benzerlik kurmalara rastlanmaktadır. Aynı mıdır sorusuna verilecek cevap; “ülkedeki yabancılara çalışma ve ikamet açısından sağladığı kolaylıklar” bakımından evet Turkuaz kart Türkiye’nin green kartı’dır diyebiliriz. Tabi bunu söylerken “bire bir aynıdır” diyemeyiz! Turkuaz kart nedir 🔗 sorunun cevabını ana sayfamızda bulabilirsiniz.

Turkuaz Kartın Kapsamı Nedir?

Turkuaz karttan hangi yabancıların yararlanabileceğini ilişkin detaylı yazımızı kart başvurusu ve şartları 🔗 sayfamızdan bulabilirsiniz.

Turkuaz Kart ve Öğrencilerin Durumları?

6458 sayılı Yabancılar ve Uluslarası Koruma kanunundan önce yabancı öğrencilerin Staj halleri dışında çalışmaları yasaktı. Ancak, 2013 tarihli Uluslarası Koruma Kanun, hem de 2016 yılında yayımlanan İşgücü kanunu ile öğrencilere “kismi zamanlı çalışma izni” almaları imkanı tanınmaktadır. Ancak öğrencilere Turkuaz Kart verilmesi yönünde herhangi bir düzenleneme bulunmamaktadır. Bunun dışında yeni işgücü politikası kapsamında yabancı öğrencilerin Türkiye’deki üniversitelere teşviki yönünde çalışmalar yapıldığı da söylenmektedir.

Turkuaz Kart Vatandaşlık Hakkı Veriyor Mu?

Öncelikle belirtmek gerekir ki, bu kart sistemiyle başarılı bilim adamları, akademisyenlerin veya işadamlarının ülkemize çekmek amaçlanmıştır. Ancak bazı istisnai durumlarda Türk Vatandaşlığı’nın verilmesi de gündeme gelebilecektir. 5901 Sayılı Türk Vatandaşlığı Kanununun “Türk Vatandaşlığının Kazanılmasında İstisnai Haller” başlıklı 12. Maddesinde;

Millî güvenlik ve kamu düzeni bakımından engel teşkil edecek bir hali bulunmamak şartıyla Bakanlığın teklifi, Bakanlar Kurulunun kararı ile aşağıda belirtilen yabancılar Türk vatandaşlığını kazanabilirler. b) (Ek: 28/7/2016–6735/27 md.) 6458 sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanununun 31 inci maddesinin birinci fıkrasının (j) bendi uyarınca ikamet izni alanlar ile Turkuaz Kart sahibi yabancılar ve bunların yabancı eşi, kendisinin ve eşinin ergin olmayan veya bağımlı yabancı çocuğu”

denilmek suretiyle Turkuaz Kart sahiplerine ve bunların sayılan aile üyelerine istisnai olarak Türk Vatandaşlığı hakkı tanınmıştır. Ancak hemen belirtelim “istisnai vatandaşlık” uygulaması çok olan bir usul değildir. Bu nedenle çok sınırlı sayıda kalacağını tahmin ediyoruz.

Turkuaz Kartın Kapsamı Dışında Kalan Yabancılar?

Yani Turkuaz Kart için başvuru hakkı olmayan yabancılar kimlerdir? Geçici koruma sağlanan yabancılara bu madde hükümleri uygulanmaz. (md11/6) Ayrıca; Uluslararası işgücü politikasına uygun olmayan, sahte veya yanıltıcı bilgi, belgelerle yapılan, gerekçesi yeterli görülmeyen, kamu düzeni, güvenliği veya sağlığı açısından Türkiye’de çalışmasında sakınca görülen yabancılar ile Türkiye’nin tanımadığı veya diplomatik ilişkisinin bulunmadığı ülke vatandaşları için yapılan başvurular reddedilecektir.

Uluslarası Koruma Kapsamındaki Yabancıların Çalışma İzinleri

 6458 sayılı Kanun uyarınca uluslararası koruma talebinde bulunan ve henüz başvurusu hakkında son karar verilmemiş veya şartlı mülteci yabancılar; uluslararası koruma başvurusu tarihinden, geçici koruma sağlanan yabancılar ise geçici koruma kimlik belgesinin düzenlendiği tarihten altı ay sonra çalışma izni veya çalışma izni muafiyeti almak için başvurabilirler.Ancak bu kapsamda başvuru hakkı tanınan yabancılara çalışma izni veya çalışma izni muafiyeti verilmesinde İçişleri Bakanlığının olumlu görüşü aranır. Koruma kapsamının dışına çıkması veya bu durumunun iptal edilmesi halinde, söz konusu izin belgeleri de iptal edilmiş olur.

İstisnai Çalışma İzni

2016 yılında yürürlüğe giren İşgücü Kanunu ile yabancıların Türkiye’deki çalışma izinlerinde de kısmi değişikliklere gidilmiş ve “istisnai çalışma izni” revize edilmiştir. Öncelikle istinai çalışma izni hangi hallerde verileceği akabinde bu düzenlemenin neticeleri hakkında bilgi vereceğiz. Kanunun 16. maddesi uyarınca aşağıdaki yabancılara Kanunun 7, 9 ve 10. maddelerinin uygulanmasına ilişkin istisnalar tanınabilir.
❗️Eğitim düzeyi, ücreti, mesleki deneyimi, bilim ve teknolojiye katkısı ve benzeri özellikleri itibarıyla nitelikli işgücü olarak değerlendirilen yabancılar,
❗️Bilim ve teknolojiye katkısı, yatırım veya ihracat düzeyi, sağlayacağı istihdamın büyüklüğü ve benzeri özellikleri itibarıyla nitelikli yatırımcı olarak değerlendirilen yabancılar,
❗️Belirli bir süre için işvereni tarafından Türkiye’de gerçekleştirilen bir projede istihdam edilen yabancılar,
❗️İçişleri Bakanlığı veya Dışişleri Bakanlığı tarafından Türk soylu olduğu bildirilen yabancılar,
❗️Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti vatandaşları,
❗️Avrupa Birliği üyesi ülke vatandaşları,
❗️6458 sayılı Kanun uyarınca uluslararası koruma başvurusu sahibi, şartlı mülteci, geçici koruma sağlanan veya vatansız ya da mağdur destek sürecinden yararlanan insan ticareti mağduru olan kişiler,
❗️Bir Türk vatandaşı ile evli ve eşiyle Türkiye’de evlilik birliği içinde yaşayan kişiler,
❗️Yabancı devletlerin ve uluslararası kuruluşların Türkiye’deki temsilciliklerinde diplomatik dokunulmazlığı olmadan çalışan yabancılar,
❗️Alanındaki başarısı ile uluslararası düzeyde temayüz etmiş olarak bilimsel, kültürel, sanatsal veya sportif amaçla Türkiye’ye gelen yabancılar,
❗️Sınırötesi hizmet sunucusu olanlar.

Yukarıda ilk üç sırada yazılı hususlar yeni bir düzenledir. Bu düzenlenmelerin iş hayatındaki talepler doğrultusunda hazırlandığı ve bu yöndeki ihtiyaçları karşılayacağı kanaatindeyiz.

Yabancılar için Önizin Belgesi Nedir?

Mesleki yeterlilik gerektiren, sağlık ve eğitim hizmetlerinde çalışacak yabancıların çalışma izni başvurularının değerlendirilmesinde ön izin alınması gerekmektedir. Sağlık hizmetlerinde (örn. hastanelerde) çalışacak olan yabancı uyrukluların T.C Sağlık Bakanlığı’ndan bu izni almaları gerekmektedir. Eğitim hizmetlerinde ise bu ön-izin Milli Eğitim Bakanlığı tarafından verilecektir. Yabancı öğretim elemanları için ise YÖK Başkanlığından ön izin alınması gerekmektedir.

5746 sayılı Araştırma, Geliştirme ve Tasarım Faaliyetlerinin Desteklenmesi Hakkında Kanun ve ilgili mevzuat kapsamında Ar-Ge Merkezi Belgesi olan firmalarda Ar-Ge personeli olarak çalışacak yabancıların çalışma izni başvuruları Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığının olumlu görüşü olması hâlinde değerlendirilir.

Ön izin alındıktan sonra çalışma izni alacak olan yabancılar, ayrıca süre bitiminde yani çalışma izni uzatma işlemleri için bu ön izni tekrardan almaları gerekmektedir. 

Çalışma izni Muafiyeti Nedir?

Bakanlıkça resmi bir belge şeklinde düzenlenen ve geçerlilik süresi içinde yabancıya Türkiye’de çalışma izni almaksızın çalışma ve ikamet hakkı veren muafiyeti ifade etmektedir,

Bağımsız çalışma izni Nedir?

Yabancıya Türkiye’de kendi ad ve hesabına çalışma hakkı veren çalışma iznini ifade etmektedir.

Turkuaz Kart Vermeye Yetkili Makam Hangisidir?

Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı; Uluslararası İşgücü Politikası Danışma Kurulu kararlarını dikkate alarak, uluslararası iş gücüne ilişkin politika belirleyecek, politikayı uygulamaya yönelik ulusal ve uluslararası düzeyde faaliyette bulunacak olup, yabancıların çalışma izinleri, Turkuaz Kart başvurularını değerlendirmeye ve karar vermeye yetkili makamdır. Kart başvurusunda gerekli olan belgeler listesine turkuaz kart evraklar 🔗 yazımızdan öğrenebilirsiniz.

Yatırım Yapan Yabancıya Turkuaz Kart Verilecek Mi?

Henüz net bir bilgi olmamakla birlikte, Türkiye için stratejik ve önemli sayılabilecek yatırım  yapan yabancılar için Turkuaz Kart verileceği söylenmektedir. Yabancıların yaptığı yatırımların bu kadar stratejik öneme sahip olmamakla birlikte yine de belli bir mikarın üzerindeki yatırımlarda ise (ihracat düzeyi veya istihdam açısından olumlu değerlendirilerek) istisnai çalışma izni verilmesi beklenilmektedir.

Anonim şirket ortakları ile Türkiye’de ikamet etmeyen yönetim kurulu üyesi ve diğer şirketlerin yönetici sıfatı olmayan ortakları çalışma izni muafiyeti kapsamına alınacağı belirtilmektedir. Verilen muafiyet belgesi aynı zamanda oturum iznini de kapsadığı için hem işlerini kolaylıkla takip edebilecekler hem de ülkeye çoklu giriş çıkış yapabilecekler.

Yabancıların Bildirim Yükümlülükleri

Kanunun 22. maddesi uyarınca; (1) Yabancı çalıştıran işverenler ile süresiz veya bağımsız çalışma izni bulunan yabancılar, çalışma izninin veya çalışma izni muafiyeti kapsamında çalışmanın başlaması ve sona ermesi durumu ile çalışma izni veya çalışma izni muafiyetinin iptalini gerektirecek hâlleri on beş gün içinde Bakanlığa bildirmekle yükümlüdür. (2) Çalışma izni veya çalışma izni muafiyeti alan yabancılar ile yabancı çalıştıran işverenler, sosyal güvenlik mevzuatından kaynaklanan yükümlülüklerini kanuni süresi içinde 31/5/2006 tarihli ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu hükümlerine göre yerine getirirler. (3) Türkiye’nin taraf olduğu sosyal güvenlik sözleşmeleri hükümleri saklıdır.

Serbest Bölgede Çalışacak Olan Yabancılar

İşgücü Kanunu 🔗 18. maddesi uyarınca; (1) Serbest Bölgeler Kanunu kapsamında çalışacak yabancıların çalışma izni başvuruları Ekonomi Bakanlığına yapılır. Ekonomi Bakanlığı tarafından yapılan değerlendirme neticesinde çalışma izni alması uygun görülen yabancılar Bakanlığa bildirilir. (2) Bu madde kapsamında Ekonomi Bakanlığınca bildirilen yabancılara, bu Kanunun 9 uncu maddesinin birinci fıkrasının (f), (g) ve (ğ) bentleri hükümleri saklı kalmak kaydıyla Bakanlıkça çalışma izni düzenlenir. (3) Bu Kanunun 21 inci, 22 nci ve 23 üncü maddeleri, Serbest Bölgeler’de uygulanmaz. Bunların yerine Serbest Bölgeler kanunundaki ilgil maddeler uygulanır.